ส่วนประกอบของโครงการไฟฟ้าพลังงานน้ำ : พลังงานทดแทน

เขื่อนหรือฝาย (Dam/Weir)

	ระบบชักน้ำ (Headrace)
	คลองส่งน้ำ

ท่อส่งน้ำ

อาคารลดแรงดัน (Forebay/Surge tank)

ระบบส่งน้ำ (Penstock)

อาคารโรงไฟฟ้า (Power house)

	เครื่องกังหันน้ำและเครื่องกำเนิดไฟฟ้า (T&G)
	ทางท้ายน้ำ (Tailrace)
	สายส่งไฟฟ้า (Transmission Line)

เขื่อนเก็บกักน้ำ แบ่งออกเป็นประเภทใหญ่ 5 ประเภท

	เขื่อนหินทิ้ง (Rock fill dam)
	เขื่อนดิน (Earth fill dam)
	เขื่อนคอนกรีตแบบกราวิตี้ (Concrete gravity dam)
	เขื่อนคอนกรีตแบบโค้ง (Arch dam)
	เขื่อนกลวงหรือเขื่อนครีบ (Buttress dam)

องค์ประกอบของเขื่อนหรือฝาย

	อาคารระบายน้ำล้น (Spillway)
	อาคารบังคับน้ำ
	ประตูระบายทราย
	ตะแกรงกันขยะ (Trskrack)
	ทางน้ำเข้า (Intake)

เขื่อนหรือฝาย ทำหน้าที่เก็บกักน้ำหรือยกระดับน้ำในลำน้ำให้สูงขึ้น

อาคารระบายน้ำล้น ทำหน้าที่ระบายน้ำส่วนที่เกินจากการการกักเก็บไว้ใช้งาน เพื่อมิให้เกิดความเสียหายต่อโครงสร้างของตัวเขื่อน

อาคารบังคับน้ำ ทำหน้าที่ ปิด-เปิดน้ำและควบคุมปริมาณน้ำในการใช้งาน

ประตูระบายทราย ทำหน้าที่ช่วยในการระบายทรายที่ตกทับถมบริเวณที่หน้าฝาย

อาคารโรงไฟฟ้า (Power house)

	ภายในอาคารโรงไฟฟ้าประกอบด้วย
	เครื่องกังหันน้ำ(Turbine)
	เครื่องกำเนิดไฟฟ้า(Generator)
	เครื่องควบคุมความเร็วรอบ(Governor)
	ตู้แผงและอุปกรณ์ควบคุม(Control Switchboard)

ขนาดโรงไฟฟ้าพลังน้ำในประเทศไทยแบ่งได้ดังนี้

	โรงไฟฟ้าพลังน้ำขนาดใหญ่ (Large Hydropower) มีขนาดกำลังผลิตมากกว่า 30 MW.
	โรงไฟฟ้าพลังน้ำขนาดเล็ก (Mini Hydropower) มีขนาดกำลังผลิตอยู่ระหว่าง 200 KW. - 30 MW.
	โรงไฟฟ้าพลังน้ำขนาดจิ๋ว (Micro Hydropower) มีขนาดกำลังผลิตน้อยกว่า 200 KW.

โรงไฟฟ้าพลังน้ำแบ่งได้เป็น 4 แบบ คือ

	โรงไฟฟ้าแบบมีน้ำไหลผ่านตลอดปี(Run-of-river Hydro Plant)
	โรงไฟฟ้าแบบมีอ่างเก็บน้ำขนาดเล็ก (Regulating Pond Hydro Plant)
	โรงไฟฟ้าแบบมีอ่างเก็บน้ำขนาดใหญ่ (Reservoir Hydro Plant)
	โรงไฟฟ้าแบบสูบน้ำกลับ ( Pumped Storage Hydro Plant)

การทำงานของโรงไฟฟ้าพลังน้ำ

เป็นการนำทรัพยากรน้ำมาใช้ให้เกิดประโยชน์ในการผลิตไฟฟ้าโดยอาศัยความเร็วและแรงดันสูงมาหมุนเครื่องกังหันน้ำ มีขั้นตอนดังนี้

1. น้ำในอ่างเก็บน้ำที่อยู่ในระดับสูงกว่าโรงไฟฟ้าทำให้มีแรงดันน้ำสูง

2. ปล่อยน้ำในปริมาณที่ต้องการเข้ามาตามระบบชักน้ำผ่านท่อส่งน้ำ เพื่อส่งไปยังอาคาร โรงไฟฟ้าที่อยู่ต่ำกว่า

3. น้ำในอ่างเก็บน้ำอยู่ในระดับสูงกว่าโรงไฟฟ้าทำให้มีแรงดันน้ำสูง

เพลาของเครื่องกังหันน้ำต่อกับเพลาของเครื่องกำเนิดไฟฟ้าทำให้      โรเตอร์หมุน เกิดการเหนี่ยวนำขึ้นในเครื่องกำเนิดไฟฟ้า ได้พลังงานไฟฟ้าออกมาใช้งาน

เครื่องกังหันน้ำ

เครื่องกังหันน้ำแบ่งออกเป็น 2 ชนิด คือ

Impulse Turbine ได้แก่

Pelton turbine

Cross flow turbine

Reaction Turbine ได้แก่

Francis turbine

Kaplan turbine

Tubular turbine

ระบบสายส่งไฟฟ้า(Transmission Line)

ประกอบด้วย

	สายส่งไฟฟ้าแรงสูงและอุปกรณ์
	หม้อแปลงไฟฟ้าแรงสูง
	สายส่งไฟฟ้าแรงต่ำและอุปกรณ์
	หม้อแปลงไฟฟ้าแรงต่ำ