ข่าววิทยาศาสตร์ รวมมิตร..ย่อและย่อยแล้ว

รวมข่าววิทยาศาสตร์ประจำสัปดาห์นี้ นำเสนอเรื่องราวหลายๆเรื่องราวตามเคย ทั้งนี้จะประกอบด้วย Ecology through time ที่คุณพวงร้อยส่งข่าวมาให้ (เพียบเลย) ตามด้วยเรื่อยย่อและย่อยจาก Science และนิตยสาร NewScientist (July 28, 2001) และอาจพ่วงด้วยข่าวสายด่วนจากเว็บไซต์ที่น่าสนใจ! -- Z-1

[1] การศึกษานิเวศวิทยาต้องควบคู่ไปกับการทำการทดลอง…แม้ดูเหมือนจะยากไปซะหน่อย เพราะนิเวศวิทยาเป็นเรื่องซับซ้อน “โจซลิน ไคเซอร์” นำเสนอข่าวโครงการใหญ่ยักษ์ที่จะทำการศึกษากันในระบบนิเวศที่แตกต่างกัน ไม่ว่าจะเป็นป่าเขตร้อน ทุ่งหญ้า หรือทะเลทราย งานนี้ทางโครงการ National Science Foundation’s Long Term Ecological Research จะเป็นโครงการที่รวมเอานักวิทยาศาสตร์หลายๆสาขามาข่วยๆกันทำการศึกษาด้วย

[2] ทะเลยังไม่เคยหลับ..หญ้าที่นี่ก็ไม่เคยหยุดโต…การศึกษาที่มีชื่อเป็นที่รู้จักกันในหมู่นักวิจัยอังกฤษว่า Park grass experiment สามารถย้อนกลับไปดูได้ตั้งแต่เมื่อ (เกือบ) 150 ปีก่อน…เขาเริ่มต้นโดยการแบ่งพื้นที่แถวๆ Rothamsted, UK เป็นแปลงๆแล้วใส่ปุ๋ยสูตรต่างๆให้แก่มัน ชนิดพันธุ์พืชได้ถูกเก็บข้อมูลมาตั้งแต่บัดนั้น นอกจากนี้หญ้าและพืชในแปลง ยังถูกตัดแล้วจับยัดกระป๋อง เผื่อไว้ให้นักวิจัยยุคดีเอ็นเอได้เปิดกระป๋องแล้วสกัดดีเอ็นเอใส่เครื่องพีซีอาร์…(ปล. ถ้าอาจารย์ผมขอทุนได้ ปีหน้าอาจมีนักเรียนป.เอกมาทำการศึกษาหญ้ากระป๋องที่ว่าในแล็บผมก็ได้ฮุๆ..)


มอ...เดี๋ยวมีข่าวเกี่ยวกับ Prion research ครับ

[3] ข่าวการย้อนเวลาอีกเรื่อง..แต่คราวนี้เป็นเรื่องเกี่ยวกับป่าๆ … เป็นโครงการการศึกษานิเวศวิทยาระยะยาว (ในกรณีนี้เป็น historical ecology) ในรายละเอียดบอกให้ไปอ่านในหนังสือเอา แต่ผมก็ไม่ได้ไปอ่าน…อ้อ..ป่าที่ว่าชื่อ Harvard Forest

[4] วิทยาศาสตร์..การศึกษาไร้พรมแดน..แม้ว่าเพื่อนบ้านเขาจะรบกัน..นักวิทยาศาสตร์ก็(อาจจะ)ร่วมมือกันได้ ในกรณีนี้เป็นการศึกษา Red Sea ดินแดนที่มีแนวปะการังสวยงาม และอุดมไปด้วยความหลากหลายทางชีวภาพแห่งนึงของโลก และแน่นอนว่าการศึกษานี้ได้รวบรวมเอาข้อมูลการหมุนเวียนของสารอาหารและการเปลี่ยนแปลงต่างๆของแนวปะการังจากหลายๆปี ตามหลักการของโครงการในข้อ 1 (สรุปว่าข่าวในส่วนนี้อิงอยู่โครงการในข้อที่ 1 ..ผมจะได้ไม่ต้องบอกอีกให้เมื่อย!)

[5] โลก..ที่ร้อนขึ้น..ไม่ว่าโลกจะร้อนขึ้นหรือไม่..วันนี้ที่บ้านผมก็ร้อนจริงๆ แฮ่กๆๆ…ข่าวนี้เป็นการนำเสนอข่าวเกี่ยวกับข้อตกลงของประเทศอุตสาหกรรมเกี่ยวกับการลดการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์สู่บรรยากาศ หรือที่รู้จักกันในนามของ Kyoto Protocol จะตกลงกันแล้วทำได้หรือไม่ คงต้องติดตามกันต่อไป (จาก NewScientist รายงานว่าข้อตกลงที่ตกลงกันได้นี้เริ่มหย่อนไปเรื่อยๆ หึๆ)


ข่าวการทดลองระบบโครงการสตาร์วอร์ของอเมริกา!

[6] สักวันข้อมูลจากโครงการจีโนมคงท่วมหัวคนวิจัยตายโดยไม่ได้อะไรขึ้นมา..ก็หาไม่..อย่างน้อยตอนนี้นักวิทยาศาสตร์คิดว่าพวกเขาสามารถหาส่วนของดีเอ็นเอที่มีความแตกต่างกันในแต่ละคนได้ และสามารถนำมาทำแผนที่ที่เรียกว่า haplotype map ที่ผมไม่ทราบว่าจะเอาศัพท์ไทยคำไหนมาใส่ให้…ผลพลอยได้อาจนำไปสู่ความเข้าใจเกี่ยวกับโรคภัยไข้เจ็บต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นมะเร็ง เบาหวาน หรืออัลไซเมอร์ (งานวิจัยไหนเอาไปทำยาขายไม่ได้คงต้องคอยไปก่อนกระมัง)

[7] ภายในปีค.ศ.2006 เราอาจได้เห็นจีโนมของกล้วย…รายงานเรื่องแผนการกล้วยๆนี้สามารถพบได้ทั้งใน Science และใน New Scientist ผมเชื่อว่าเล่มอื่นๆก็คงไม่พลาดกับเรื่องกล้วยๆ ในข่าวนี้นักวิทยาศาสตร์ไม่คิดว่ากล้วยจะให้อะไรมากมายนักกับวงการ..อ้อ..ผมมีข่าวนี้ในกระทู้ข่าวของอาทิตย์ที่แล้วด้วยเช่นกัน..ลองไปอ่านเล่นดูได้


กระทู้ข่าวที่แล้ว

[8-10] เป็นข่าวเกี่ยวโครงการนั้นโครงการนี้ถูกตัดทุนบ้าง เปลี่ยนนโยบายบ้าง ห้องแล็บโดนพายุถล่มบ้าง..ฯลฯ


สมมติว่า..สัตว์พูดได้เราจะเข้าใจมันหรือไม่ (เพราะเราไม่ใช่ Dr.Doolittle!)

[11] แม้ว่าจะมีหนังเรื่อง lion king แต่งานศึกษาชิ้นใหม่รายงานว่า lion queen นั้นไม่มีแต่อย่างใด..ในที่นี้เขาว่าเป็นเรื่องที่แปลกต่อสัตว์ที่อยู่กันเป็นสังคมอย่างสิงโต..เช่นลูกสิงโตอาจเป็นลูกคนใช้ก็ได้ (ในที่นี้หมายถึงสิงโตตัวเมียอื่นๆในฝูง แฮะๆ)

[12] ใครๆก็คงรู้จักกาลาปากอส (ไม่รู้จักไม่เป็นไร..) หมู่เกาะแห่งนี้สำคัญมากต่อประวัติศาสตร์การศึกษาวิวัฒนาการ และการคัดเลือกทางธรรมชาติ..แต่ทุกวันนี้สัตว์ในห้องทดลองธรรมชาตินี้ถูกคุกคามโดยสัตว์ที่มนุษย์มี่ส่วนไปปล่อยไว้..นักวิทยาศาสตร์คิดว่าการเอาสัตว์จากโลกภายนอกออกไปให้หมดในคราวเดียว น่าจะเป็นทางออกที่ดีที่สุดในการรักษาสภาพทางนิเวศวิทยาของเกาะ (แต่ช้าก่อน..อ่าน Trends in Ecology and Evolution เล่มล่าสุดนี้ซะก่อน..การศึกษาที่นิวซีแลนด์แสดงให้เห็นว่าสัตว์ที่เข้าไปภายหลัง แต่ปล่อยไว้นานแล้ว หากไปเอามันออกจากระบบ ระบบโดยรวมอาจได้ผลกระทบก็ได้ … เดี๋ยวจะหาไม่เตือน)

[13] ข่าวนี้ก็เกี่ยวกับสัตว์ผู้บุกรุกอีก..แต่มาจากการประชุมของเหล่าผู้ศึกษาโบราณชีววิทยา เขาเสนอว่าเราควรจะใช้ข้อมูลจากฟอสซิลในการศึกษาผลกระทบของสัตว์ที่บุกรุกเข้าในระบบนิเวศที่มันไม่เคยอยู่เช่นกัน


สัตว์ร้ายจงออกไป..

[14] ต่อคำถามที่ว่า Single-nucleotide polymorphism หรือ SNP มีประโยชน์ต่อการศึกษาเรื่องโรคภัยไข้เจ็บของคนเราหรือไม่? ก็คงจะมี..แต่แค่ความแตกต่างกันเพียงแค่เบสเดียวมันจะมีผลต่อชีวิตเราได้อย่างไร..นี่ก็ยังเป็นปัญหา..พอศึกษาไปเรื่อยๆ ก็มักจะพบว่ามันมักจะมีปัจจัยต่างๆเข้ามาวุ่นวายอยู่ตลอด ที่แน่ๆ การศึกษาเรื่องแบบนี้มันก็ไปช้าซะเหลือเกิน (คนเขียนข่าวเขาบ่นไว้ในตอนท้าย)

[15] ก็..ยังคงป้วนเปี้ยนอยู่แถว SNP ที่ว่าอยู่อีกนั่นแหละ..แต่ทีนี้เป็นการศึกษาผลของยาต่อคนแต่ละคนว่า SNP ไม่เหมือนกันจะทำอะไรกับตัวอยา หรือมีผลข้างเคียงต่อยาแบบไหน หรือไม่อย่างไร..อ้อ..สาขานี้เขาเรียกว่า Pharmacogenetics เท่ไม่ใช่เล่น (แถมน่าจะรวยด้วย ฮุๆ)

[16] เฮ้อ..น่ายินดีกับโซเวียตที่สามารถทำให้นักเรียนได้เหรียญคณิตศาสต์โอลิมปิคกลายไปเป็นนักคณิตศาสตร์แนวหน้าได้สำเร็จ (สาขาอื่นๆก็ด้วยเช่นกัน) ในขณะที่อนาคตของนักเรียนเหรียญโอลิมปิคของไทยเป็นยังไง..คงพอจะเดากันได้



[17] ยังเป็นข่าวคณิตศาสตร์โอลิมปิค..เขาว่านักเรียนอายุ 18 ของอเมริกาได้เหรียญทองมา 4 สมัยแล้ว

New Scientist 28 July 2001

18. บทบรรณาธิการเป็นเรื่องการเพิ่มกรดโฟลิค (folic acid) ลงในอาหาร ต่อผลข้างเคียงที่หญิงตั้งครรภ์จะมีโอกาสได้ลูกแฝดเพิ่มมากขึ้น นอกจากนี้บทบรรณาธิการยังบ่นเรื่องของการลงนามในสัญญาลดการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์สู่สิ่งแวดล้อมที่เพิ่งประชุมกันไปที่เมืองบอนน์




19. ในขณะที่ภูเขาไฟเอ็ทน่าที่อิตาลีกำลังปะทุ นักธรณีวิทยาที่เฝ้าศึกษาภูเขาไฟพินาทูบูที่ระเบิดไปเมื่อสิบปีก่อน เตือนว่าน้ำที่อยู่ในปล่องภูเขาไฟสามารถล้นขึ้นมา และทะลักลงสู่หมู่บ้านข้างล่างได้ ทั้งนี้จากการคำนวนจากปริมาณฝนของฟิลิปปินส์ที่ตกกันทีปีละสามเมตร และส่วนขอบของแอ่งในปากปล่องภูเขาไฟสูงจากระดับน้ำภายในเพียงสี่เมตร



20. ข่าวสั้นข้างๆข่าวใหญ่…ประเทศใน G8 ให้เงินสู่กองทุนซื้อยาช่วยผู้ป่วยโรคร้ายต่างๆอย่างเอดส์ ทีบี และมาลาเรีย 1.3 พันล้านดอลล่าร์…นักท่อง(เที่ยว)อวกาศคนต่อไปคงต้องคอยต่อไปอีก เพราะรัสเซียกล่าวว่าอยากให้สถานีอวกาศนานาชาติสร้างเสร็จก่อนแล้วค่อยไปเที่ยวกัน (ปีค.ศ.2006)…วัคซีน AN-1792 เป็นโปรตีนอมีลอยด์สังเคราะห์ในรูปแบบเดียวกับที่ไปอุดตันสมองทำให้เกิดโรคอัลไซเมอร์…จากการทดสอบกับอาสาสมัคร ..ยังไม่มีใครแสดงผลข้างเคียงร้ายออกมา บางคนมีสถานะของระบบภูมิคุ้มกันดีขึ้น



21. การทดลองการใช้แอนติบอดี้ต่อโปรตีนพรีออนในระดับหลอดทดลองพบว่าได้ผลเกินคาด เซลล์หนูที่นำมาใช้ในการทดลองนั้นถูกทำให้ผลิตโปรตีนผิดปกติมา เมื่อนำแอนติบอดี้มาใส่ เซลล์ก็หยุดสร้างโปรตีนผิดปกติและมีสุขภาพของเซลล์ดีจวบจนสิ้นสุดการทดลอง (6 สัปดาห์) ทั้งนี้ยังพบอีกว่าโปรตีนผิดปกติที่ไปจับตัวกัน ยังพากันสลายหายไปด้วย อนึ่งการทดลองนี้ยังอยู่นอกสิ่งมีชีวิต และหากจะมาใช้กับคนหรือวัว ก็ต้องมีแอนติบอดี้ที่จำเพาะต่อโปรตีนของวัวและคนเข้าไปอีก



22. แม้ว่าการทดลองเรือใบอวกาศ (ใบทรงสามเหลี่ยมทำโดยไมลาร์ ขนาด 15 เมตร) ล้มเหลวเพราะโปรแกรมคอมพิวเตอร์ไม่ยอมปล่อยเรือใบที่ว่าออกจากจรวดที่เป็นตัวพาขึ้นสู่ชั้นบรรยากาศ เนื่องจากโปรแกรมตรวจพบว่ามี “dynamic variation” สุดท้ายเลยพาเรือใบดังกล่าวดิ่งลงทะเลไป อย่างไรก็ตามเรือใบของจริงชื่อ Cosmos 1 จะยังคงอยู่ในแผนการนำไปล่องในอวกาศภายในสิ้นปีนี้เหมือนเดิม (อ่านเรื่องนี้แล้ว นึกถึงเรื่องสั้นวิทยาศาสตร์เรื่อง “เรื่อใบอวกาศ” ที่คนแข่งเรื่อใบอวกาศต้องสละเรือเพราะเกิดภายุสุริยะกระทันหัน..ที่เคยอ่าน แปลโดยนพดล เวชสวัสดิ์ ในรู้รอบตัวเก่ามากๆแล้ว)

23. เรื่องต่อมาเป็นเรื่องของอาหารเสริมกรดโฟลิคที่บรรณาธิการบ่นไว้…แม้ว่ามีงานวิจัยแสดงให้เห็นถึงการได้รับอาหารเสริมกรดโฟลิคในระหว่างตั้งครรภ์ช่วยลดการเกิดทารกที่มีกระดูกสันหลังผิดปกติได้ แต่งานศึกษาที่เป็นข่าว แสดงให้เห็นถึงการเพิ่มขึ้นอย่างผิดปกติของทารกที่เป็นแฝด ถ้าแค่นั้นอาจจะไม่เป็นไร แต่โอกาสที่เด็กแฝดจะมีระบบประสาทและสมองผิดปกติ เป็นอีกปัจจัยนึงที่จะทานกรดโฟลิคเสริมตอนตั้งครรภ์หรือไม่นั้น จำเป็นต้องคิด

24. ข่าวดีของชาวแท่งหรรษาหรือ Joy Stick ที่เอาไว้เล่นเกมส์…นักวิจัย(ที่อาจจะคลั่งลาร่า ครอฟท์) กล่าวว่าคนบ้าเล่นเกมส์กับพวกเล่นกีฬามีความรู้สึกไม่แตกต่างกัน เหมือนเข้าไปอยู่ในโลกของเกมส์หรือกีฬานั้นๆ (flow experience) … โทษก็มีแต่กับพวกที่เล่นไม่รู้จักคำว่าพอดี



25. แมลงสาป…แม้ว่าจะเป็นที่รังเกียจของใครหลายๆคน แต่ก็มีนักวิทยาศาสตร์หลายๆคนรักที่จะเล่นกับมันอยู่ ในงานชิ้นนี้เจ้าแมลงสาปถูกจับมาทดสอบเพื่อศึกษาอัตราการผสมพันธุ์และการออกลูกหลาน เขาพบว่าแมลงสาปตัวเมียตอนแรกๆก็จะพยายามเลือกคู่ที่เหมาะสมอยู่เหมือนกัน (แรกเกิดเป็นตัวแมลงสาปเล็กถึงวันที่100 ถือว่าเป็นเด็กอยู่) หลังจากวันนี้ให้เป็นวันที่ศูนย์…เขาทดลองกับแมลงสาปตัวเมียอายุ 3 วัน..พบว่ายังไม่สนใจเรื่องผสมพันธุ์ พออายุ 6 วันก็เริ่มจะผสมพันธุ์ แต่ยังเรื่องมากเลือกคู่อยู่ แต่ตัวเมียอายุ 15 ถึง 18 วันเริ่มผสมไม่เลือกและผสมอย่างรวดเร็ว..จำนวนลูกก็น่าสนใจ..เริ่มผสมพันธุ์เร็วมีชัยไปกว่าครึ่ง..พวกที่ให้ผสมพันธุ์ตั้งแต่อายุ 6 วันสามารถมีลูกตลอดอายุขัย 80 ตัว ในขณะที่ให้ผสมพันธุ์ตอนอายุ 18 วัน..มีลูกเพียง 40 ตัว



26. ที่ประเทศอังกฤษมีปัญหาที่อยากจะทำให้พวกกัญชาเป็นยาถูกกฎหมาย โดยเฉพาะเอามาใช้กับผู้ป่วยเป็นโรคบางประเภท..นั่นก็เรื่องนึง..อีกเรื่องนึงคือนักวิทยาศาสตร์อยากจะหาทางว่าทำยังไงถึงจะเอาแต่ข้อดีของมันมา ไม่เอาผลข้างเคียงของมันมาด้วย การศึกษาในข่าวนี้น่าจะช่วยได้ เพราะเขากำลังหาทางศึกษากลไกของการทำให้หายปวดอยู่



27. ซอฟท์แวร์เป็นเหตุอีกล่ะ เมื่อเรดาร์ที่ใช้ไม่ทราบว่ายืนยันผลการชนกันของจรวดที่ทดลองในโครงการป้องกันมิซไซส์ระหว่างประเทศของอเมริกาได้ เขาบอกว่ายังไม่รู้ แต่คงอัพเกรดโปรแกรมได้

28. พายุสุริยะจากการเพิ่มปฏิกิริยาของดวงอาทิตย์ทำให้เห็นแสงเหนือใต้ หรือออร่าได้ … การศึกษาประวัติศาสตร์ย้อนหลังไป..ในวันที่ 8 ธันวาคม ค.ศ. 1128 ก็มีการบันทึกออร่าเช่นกัน (ก็ตรงกันที่นักดาราศาสตร์คำนวณยอนกลับไปอีกนั่นแหละ)



29. ข่าวสำหรับผู้หญิงตั้งครรภ์อีกแล้ว..ข่าวกล่าวว่าหากผู้เป็นแม่ไม่รักษาสุขภาพเหยือกให้ดี โอกาสที่จะคลอดลูกก่อนกำหนดก็จะสูงเพิ่มมากขึ้น ทีมวิจัยกำลังศึกษาเพิ่มเต้มในหญิง 400 คนอยู่ โดยหวังว่าการรักษาสุขภาพเหงือกด้วยนั้นอาจช่วยลดอัตราการคลอดก่อนกำหนดได้

30. ขโมยหมูจากการทดลองการตัดต่อยีนไปทำแฮม..ส่งผลให้คนในฟลอริด้าบางคนคงได้รับประทานหมู GMO ก่อนใคร..ผู้เกี่ยวข้องกล่าวว่ามันเป็นหมูที่มียีนสร้างโรดอปซินอย่างที่ตาเรามี (หมายถึง eyes ไม่ได้หมายถึงคุณตากับคุณยาย) แต่ปัญหาก็คือหมูมันตายด้วยสารเคมีชื่อบาร์บิทูเรท ซึ่งอาจจะมีผลต่อคนกิน…อย่างไรก็ตามผู้ที่ได้มีโอกาสชิมหมูที่ว่า บอกกับข่าวว่าอร่อยดี