บายศรี สู่ขวัญ

ลบ แก้ไข

เด็กๆคงเคยได้ยินคำว่า "บายศรี สู่ขวัญ" กันแล้ว
แต่รู้ไหมว่า หมายถึงอะไร และทำไปเพื่ออะไร?


นี่เรียกว่า "พานบายศรี"

อันพิธีบายศรีสู่ขวัญนี้ มาจากความเชื่อที่ว่า
คนเรามีสิ่งที่มองไม่เห็น แต่เป็นสิ่งที่ติดตัวเรามาตั้งแต่เกิด
สิ่งนั้นคือ
" ข วั ญ " ซึ่งความเชื่อนี้ พบมากในคนภาค เหนือ และภาคอีสาน

การทำพิธีนี้ทำในกรณีมีแขกผู้ใหญ่ หรือผู้ที่เขาเคารพนับถือมาเยือน
เพื่อความเป็นสิริมงคล ประสบแต่ความโชคดี พ้นจากเคราะห์ภัยพิบัติทั้งปวง

002.jpg (12809 bytes)
ผูกข้อมือ

004.jpg (13499 bytes)
ทำพิธี

006.jpg (10954 bytes)
ผูกผ้าขาวม้า

สำหรับวิธีการ และขั้นตอนการทำพิธีบายศรีสู่ขวัญ ตามประเพณีของชาวส่วยซึ่งเป็นชาวพื้นเมืองในจ.ศรีสะเกษนั้น
ประกอบด้วยพานบายศรี โดยพราหมณ์เป็นผู้ทำพิธี สวดเรียกขวัญ
พร้อมกับผู้เฒ่าผู้แก่ของหมู่บ้านที่มาร่วมพิธีกรรม

มีการทัดดอกไม้เพื่อความเป็นสิริมงคล หรือการโปรยข้าวสาร และกลีบดอกไม้เป็นระยะๆ
เมื่อจบพิธีจะมีการผูกข้อมือด้วยฝ้ายที่ผ่านพิธีกรรมมาแล้วถือว่าเป็นฝ้ายที่ทำให้อยู่เย็นเป็นสุข
ตลอดจนการนำเอาผ้าไหม หรือผ้าขาวม้ามาคาดเอว
เพื่อให้ผู้เข้าร่วมพิธีอยู่เป็นมิ่งขวัญตลอดไป..จึงต้องผูกเอวเอาไว้

การบายศรีสู่ขวัญ ไม่ได้ทำกับคนที่เขาเคารพนับถือเท่านั้น...

buf.JPG (12802 bytes)

ควายเผือก ชาวบ้านเรียกว่า "อีเผือก"

buf2.JPG (12437 bytes)

ก็ยังดีที่รู้จักสำนึกบุญคุณเรา

ยังทำกับสัตว์ที่มีประโยชน์และทำคุณให้กับเราอีกด้วย
ก็
" ค ว า ย " ไงหละ   เพราะ ควาย คือทุกสิ่ง
ที่ทุกคนในชุมชนให้ความสำคัญมาก
คนท้องถิ่นทางภาคเหนือจึงมีพิธีที่เรียกว่า
"พิธีสู่ขวัญควาย"
ซึ่งจะทำหลังจากการไถหว่าน ปลูกข้าวเสร็จเรียบร้อยแล้ว
เพื่อเป็นการแสดงความเคารพยกย่องถึงบุญคุณของควาย
และเป็นการขอขมาโทษต่อควายที่ได้เฆี่ยนตี
ดุด่าว่าร้ายเวลาที่ควายไถนาผิดร่องบ้าง
เดินช้าหรือเกเรไม่ยอมทำงานบ้าง
การแสดงออกต่อควายซึ่งเป็นสัตว์เดรัจฉานนี้
สะท้อนให้เห็นถึงคุณธรรมอันสูงส่งของชาวนา


 

rice2.JPG (11307 bytes)

บายศรีแม่โพสพ

กับต้นข้าวชาวนาก็นิยมทำบายศรีเหมือนกัน เรียกว่า "การบูชาแม่โพสพ หรือทำขวัญข้าว"
ก็คือการบวงสรวง แม่โพสพ หรือเทพธิดาผู้ดูแลรักษาต้นข้าวในทุ่งนา

การทำ "ขวัญข้าว" เป็นประเพณีที่นิยมทำกันในฤดูกาลที่ข้าวเริ่มตั้งท้อง
(บางจังหวัดเรียกว่าข้าวอุ้มท้อง)

rice3.JPG (15198 bytes)

เสร็จแล้วก็เอาแขวไว้ที่กิ่งไม้

คำว่า " ขวัญ "   นั้นเชื่อกันว่าสิ่งมีชีวิตไม่ว่าคนหรือสัตว์
หรือพืชจะมีขวัญสิงอยู่หากแม้นสิ่งมีชีวิตไม่ดีขวัญประจำอยู่ก็ต้องตายลงไป
ข้าวเป็นสิ่งมีชีวิต และมีขวัญ   ถ้าข้าวไม่มีขวัญ
หรือไม่มีการบำรุงขวัญข้าว ให้อยู่ประจำจะทำให้ข้าวไม่เจริญงอกงาม
และอาจตายได้

ต่อไปนี้ใครที่ชอบกินข้าวเหลือทิ้งขว้าง   โปรดสำนึกถึงบุญคุณของแม่โพสพด้วย
และใครที่ชอบดูถูกคนว่าเหมือนควายก็คิดเสียใหม่ว่า
ควายนั้นมีพระคุณต่อคนอย่างเราไม่น้อยไปกว่าข้าวที่เรากินนะจะบอกให้

 




โดย codomee ดูบทความของฉันทั้งหมดที่นี่
วันที่ 3 ธ.ค. 50 10:02 น.
เนื้อหานี้เปิดอ่านแล้ว 40,981 ครั้ง


ความคิดเห็นทั้งหมด (เปิดดู 40,981 ครั้ง ตอบ 3 ครั้ง)

ลบ แจ้งลบ
โดย ปิ๊ก
IP : 125.24.72.***
ลบ แจ้งลบ
โดย พรพจน์
IP : 118.175.107.***

ชอบครับมีเนื้อหาสาระดี แต่น่าจะมีรูปบายศรีประกอบเยอะกว่านี้ครับ

ลบ แจ้งลบ
โดย บอย
IP : 125.26.117.***

อยากได้เพลงบายศรีสู่ขวัญ

แสดงความคิดเห็นของท่านที่นี่


เรื่องที่เกี่ยวข้อง